Województwo opolskie skupia 18 muzeów, z których aż 7 to placówki regionalne, co czyni je trzonem tutejszej oferty. Najwyżej oceniane obiekty dowodzą jednak, że region specjalizuje się w niszowych kolekcjach. Muzeum Porcelany Śląskiej w Tułowicach (ocena 4.9) gromadzi jedną z najcenniejszych w kraju kolekcji ceramiki z XIX i XX wieku, dokumentując dziedzictwo lokalnych manufaktur. Z kolei Muzeum Gazownictwa w Paczkowie (4.8) to unikat w skali ogólnopolskiej – mieści się w zabytkowej gazowni z 1904 roku i prezentuje oryginalne urządzenia do produkcji gazu.
Do dwóch głównych kategorii – muzeów regionalnych i techniki – dochodzą placówki historyczne. Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu (4.8) to nie tylko skansen, ale przede wszystkim rekonstrukcja układu przestrzennego wsi z przełomu XIX i XX wieku, z 40 obiektami architektury drewnianej. Oleskie Muzeum Regionalne w Oleśnie (4.8) wyróżnia się zbiorem militariów i eksponatów związanych z historią pogranicza śląsko-wielkopolskiego.
Planując objazd po Opolskiem, warto połączyć wizytę w Tułowicach (porcelana), Paczkowie (gazownictwo) i Oleśnie (regionalia) – trasa liczy około 80 km, co pozwala zwiedzić trzy najwyżej oceniane muzea w jeden dzień. W regionie dominują placówki małe, wyspecjalizowane, często z przewodnikami-opiekunami zbiorów.
